Dwingelderveld en Drents-Friese Wold

Twee nationale parken, twee dagen

Vanaf Drentse Vennen rijd je in ongeveer een half uur naar het Drents-Friese Wold en in iets meer tijd naar het Dwingelderveld. Het Drents-Friese Wold is bos, heide en stuivend zand op de grens van Drenthe en Friesland. Het Dwingelderveld is het grootste natte heidegebied van West-Europa, met tientallen vennen en twee schaapskuddes.

Op deze pagina lees je per park waar je het best start, welke wandelroute je loopt en waar je na afloop op een terras zit. Ook vind je wat je moet weten als je hond meegaat en waarom het voorjaar een goed moment is. Ons advies: neem voor elk park een eigen dag. Op de dag ertussen wandel je dichter bij huis, bijvoorbeeld op een van de routes van Wandelen rond Norg en Roden.

Nationaal Park Drents-Friese Wold

Het Drents-Friese Wold is ruim 6.000 hectare bos, heide, stuifzand en beekdalen op de grens van Drenthe en Friesland. Het is een van de grootste aaneengesloten bosgebieden van Nederland. Het bos is vanaf het midden van de negentiende eeuw aangeplant op wat toen nog heide en stuifzand was.

Het bekendste deel is het Aekingerzand, ook wel de Kale Duinen genoemd. Hier heeft de wind weer vrij spel en verschuift het zand. Aan de rand ligt de Grenspoel, een ven tussen de duinen, en vlakbij het beekdal van de Vledder Aa. Op het stuifzand graast een kudde heideschapen met herder.

Start bij het buitencentrum van Staatsbosbeheer in Appelscha. Daar parkeer je gratis en vind je informatie, toiletten en Bosbrasserie de Bosch Spot met een ruim terras. Vanaf hier loop je de Grote bos- en duinroute van 10 kilometer. Je volgt eerst de witte paaltjes door het bos en daarna de rode paaltjes over het Aekingerzand. Wil je alleen het stuifzand zien, kies dan de rode Kale Duinen-route van 5,5 kilometer. Liever een beekdal? De route door de Tilgrupvallei is 6 kilometer, met vlonderpaden.

Nationaal Park Dwingelderveld

Het Dwingelderveld is ongeveer 3.700 hectare groot en geldt als het grootste natte heidegebied van West-Europa. Natte laagtes wisselen er af met hogere zandruggen. In de natste delen groeit dopheide, op de droge stukken struikheide. Er liggen tientallen vennen, waar je libellen ziet en de dodaars hoort. Twee schaapskuddes met herder houden de heide open, met schaapskooien bij de Benderse in Ruinen en bij Lhee.

Het bekendste startpunt is het Bezoekerscentrum Dwingelderveld van Natuurmonumenten, aan de Benderse 22 in Ruinen. Je vindt er een tentoonstelling over het heidelandschap, een winkel en koffie. Vanaf hier loop je de wandelroute Dwingelderveld van 4,7 kilometer, met rode pijlen. Je loopt over de oude akker Ruiner Es, over de heide van de Wiltzangh en door de Anserdennen. Met wat geluk zie je de schaapskudde of reeën. Wil je een hele dag lopen, kies dan de Jac. P. Thijsse-route van 13 kilometer, met grijze pijlen. Die gaat langs de Benderse Berg, het Smitsveen uit de ijstijd en grafheuvels uit de bronstijd.

Een tweede startpunt is Natuurpoort Spier aan de Oude Postweg, vlak bij de A28. Hier vind je een grote parkeerplaats en de Boslounge met een terras. De Boswandeling Spier van Staatsbosbeheer is 5,5 kilometer, met witte paaltjes en vlonderpaden door een oud turfgebied.

Met je hond naar de nationale parken

In beide parken is de hoofdregel dat je hond aan de lijn gaat. Er zijn wel plekken waar hij los mag. In het Drents-Friese Wold loop je vanaf het buitencentrum in Appelscha de Natte neuzenroute van 6,5 kilometer, waar je hond grotendeels los mag. In het omheinde deel van het Aekingerzand zijn honden van 1 maart tot 1 september niet toegestaan, omdat er vogels op de grond broeden. Dat geldt ook binnen het raster van het Doldersummerveld en bij de zwemplas Canadameer. Ten noorden van het Canadameer ligt wel een spartelvijver waar je hond mag zwemmen.

In het Dwingelderveld liggen twee losloopgebieden in het noorden, onder meer bij het Lheederzand. Je hond moet daar onder appèl zijn. In de buurt van de schaapskuddes gaat hij altijd aan de lijn. Rond de schaapskooi van Ruinen zijn honden sinds oktober 2024 niet meer toegestaan, omdat de kudde daar wordt bewaakt door kuddebeschermingshonden. Ga je met je hond, kies dan een startpunt in het noorden, zoals het Lheederzand bij Lhee, en niet de Benderse in Ruinen.

Alle losloopgebieden rond het park, ook dichterbij, vind je op de pagina Losloopgebieden voor je hond.

Het beste seizoen: het voorjaar

In het voorjaar zijn beide parken op hun best voor een actieve vakantie. Op de heide van het Dwingelderveld broeden vogels als de wulp, de roodborsttapuit en de boomleeuwerik. Eind mei kleuren de pluizige vruchten van het veenpluis sommige vennen wit. De paden zijn dan meestal droger dan in de herfst en winter, wanneer ze flink nat kunnen zijn. Wil je de heide paars zien kleuren, plan je bezoek dan in de nazomer.

Neem voor elk park een eigen dag. Begin vroeg, dan heb je de paden bijna voor jezelf en zit je rond de middag op een terras. Op de dag ertussen doe je het rustig aan op het park of maak je een kortere wandeling bij Norg of Roden. In het broedseizoen blijf je op de paden en houd je je hond aan de lijn. Excursies met een gids vind je in de activiteitenkalender van het Drents-Friese Wold.